Cây chè vằng đặc điểm, tác dụng, công dụng và liều dùng

Chè vằng còn gọi là chè cước man, dây cẩm văn, cây dâm trắng, cây lá ngón, dây vắng, mổ sẻ.

Tên khoa học Jasminum subtriplinerve Blume. Thuộc họ Nhài Oleaceae.

Nhiều người gọi nhầm cây chè vằng là cây lá ngón, nhưng một cây có hoa vàng (lá ngón thật), một cây kia hoa trắng, ngoài ra còn một số điểm khác cần chú ý để tránh nhầm lẫn.

Đặc điểm và hình dạng

Cây chè vằng là một cây nhỏ, mọc thành bụi ở bờ rào hay bụi tre hoặc bám vào các cây lớn. Thân cây cứng, chia thành từng đốt, đường kinh 5-6mm, chia thành nhiều cành, có thể vươn cao 1-1,5m và vươn dài tới 15-20m, thân và cành đều nhẵn. Lá mọc đối, hình mũi mác, phía cuống tù hay hơi tròn, đầu lá nhọn, dài 4-7,5cm, rộng 2-4,5cm, những lá phía trên nhỏ hơn lá phía dưới, mép nguyên, trên có 3 gân rõ rệt. Cuống lá nhẵn, dài 3-12mm. Hoa mọc thành xim nhiều hoa (chừng 7-9 hoa), cánh hoa màu trắng. Quả hình cầu, đường kính 7-8mm (bằng hột ngô). Khi chín có màu vàng, trong quả có một hạt rắn chắc. Mùa quả chín tháng 7-10 

Cây chè vằng

Phân bố, thu hái và chế biến

Cây chè vằng hiện nay mọc hoang ở toàn nước Việt Nam, từ Nam chí Bắc. Tại miền Bắc có ở Lào Cai, Lai Châu, Yên Bái, Sơn La, Hòa Bình, Thái Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh.

Tại miền Nam đồng bào thường dùng dây vằng để đan rể và đánh dây thừng vì dây vằng vừa dẻo lại dai.

Nhân dân thường hái lá quanh năm làm thuốc hay để đun nước tắm ghẻ. Dùng tươi hay phơi khô để dành.

Trồng bằng dâm cành, rất dễ mọc: Cắt thân hay cành thành từng đoạn 15-20cm, dâm xuống đất ẩm chừng 1 tháng sau cây bén rễ.

Thành phần hóa học

Chưa thấy có tài liệu nghiên cứu.

Tác dụng dược lý

Bệnh viện Thái Bình có làm kháng sinh đồ so sánh với penixilin 1 đơn vị quốc tế trong 1ml và streptomyxin 20% trong 1ml, cloroxit 50% trong 1ml và sunfamit thì thấy dây vằng có tác dụng kháng sinh mạnh hơn các thuốc trên đối với tụ cầu khuẩn (Staphyllococcus) và liên cầu khuẩn tan huyết (Streptococcus hemolytique).

Bệnh viên Thái Bình còn dùng dây vàng chữa áp xe vú có kết quả (Nguyễn Văn Lờ, Y học thực hành 11-1963: 14-15).

Công dụng và liều dùng

Nhân dẫn nhiều tỉnh dùng lá chè vằng phơi khô nấu hay pha nước uống hằng ngày hay cho phụ nữ sau khi đẻ uống. Có nơi dùng lá nấu nước tắm cho trẻ con bị ghẻ lở.

Tại miền Nam, nhân dân dùng lá chữa sưng vú, cho phụ nữ mới đẻ uống, còn dùng chữa rắn cắn, rễ mài với dấm thanh để làm hết mủ những ung nhọt đã nung mủ.

Liều uống hằng ngày: 20-30g lá khô. Dùng ngoài: Không kể liều lượng.

Kinh nghiệm dùng lá chè vằng của bệnh viện

Thái Bình.

Dùng lá chè vằng giã nát đắp vào nơi áp xe vú hoặc giã lá với cồn 50° rồi đắp vào nơi áp xe. Ngày 3 lần, đêm 2 lần. Thời gian điều trị thường là 1 ngày đến 1 tuần tùy theo bệnh nặng nhẹ và được bắt đầu chữa bằng lá chè vằng sớm hay muộn. Trung bình 1,5 đến 2 ngày. Bệnh nhân điều trị bằng chè vằng thường hết sốt sau 2 giờ dùng thuốc, sau khi khỏi công thức và số lượng bạch cầu trở lại bình thường, sữa cũng trở lại bình thường.


Viết bình luận

Bình luận

Hiện tại bài viết này chưa có bình luận.

Bài viết liên quan:

HOA HỒNG KHÔ VÀ TÁC DỤNG TUYỆT VỜI MÀ ÍT NGƯỜI BIẾT

Trà hoa hồng khô đang rất được ưu chuộng vì những tác dụng ưu việt về sức khỏe, sắc đẹp của nó. Vậy, trà hoa hồng khô có tác dụng gì? 

Công dụng và cách sử dụng đông trùng hạ thảo Huy Cương

Đông trùng hạ thảo (Cordyceps militaris) được nuôi cấy trên ký chủ tằm dâu, trong sinh khối có 17 axít amin khác nhau, D-mannitol, lipit, nhiều nguyên tố vi lượng

Những nguyên nhân dẫn đến đắng miệng mà bạn nên biết

Nhiều người cảm thấy miệng khô và đắng, hơi thở có mùi khi thức dậy vào buổi sáng. Trong đa số các trường hợp, đây là một hiện tượng sinh lý học bình thường, có thể hết khi đánh răng.

Sim rừng ngâm rượu - Công dụng của sim rừng với sức khỏe

Sim còn gọi là đương lê, sơn nhậm, nhậm tử, đào kim nương. Tên khoa học Rhodomyrtus tomentosa Wight (Myrtus Tomentosa Ait., Myrtus canescens Lour.).

Cây atiso công dụng của cây atiso

Cây Actiso cao gần 1m hay hơn, có khi tới hơn 2m, trên thân và lá có lông trắng như bông. Lá to mọc cách, phiến lá bị khía sâu, có gai, mặt dưới có lông trắng. Cụm hoa hình đầu, màu tím nhạt.

Cây câu đằng - Tác dụng dược lý và công dụng của câu đằng

Cây câu đằng là một thứ dây leo, thường mọc nơi mát. Lá mọc đối có cuống, hình trứng đầu nhọn, mặt dưới như có phấn, ở mặt lá có gai mọc cong xuống trông như lưỡi câu do đó có tên câu đằng. Mùa hạ nở hoa nhỏ màu vàng trắng, hình cầu.

Hạt ươi bay - Loại hạt 4 năm mới ra một lần không phải muốn mua là được

Mùa hè trong khoảng thời gian từ đầu tháng 6 đến cuối tháng 7, nhiều khoảnh rừng trên dãy Trường Sơn Đông đổi sang màu đỏ báo hiệu mùa ươi chín. Thời điểm này, người dân đổ xô vào rừng nhặt hạt ươi, họ ví von là đi nhặt “lộc trời” ban “hạt ươi bay”. Vì sao gọi là “lộc trời”? Cây ươi trưởng thành phải qua tiến trình 4 năm mới đơm hoa kết quả 1 lần, đây chính là chỗ quý của hạt ươi!

Lên đầu trang
Cửa hàng Tây Bắc Cửa hàng Tây Bắc Cửa hàng Tây Bắc
Trang chủ Danh mục Liên hệ Tài khoản Giỏ hàng